Turnikenin geri hareket engelleme çeşitleri ve farkları
Turnikenin Geri Hareket Engelleme Çeşitleri ve Farkları
Turnikenleri ilk kez yakından incelediğimde, en çok merak ettiğim özellik geri hareket engelleme mekanizmasıydı. Çünkü bir kişi kartını okutup geçtikten sonra, arkasından başkası rahat rahat girebilirse, tüm sistemin anlamı kalmıyor. İşte bu noktada devreye giren teknolojiler var ve her birinin kendine ait avantajları ile sınırlamaları bulunuyor. Bu yazıda, turnikenin geri hareket engelleme sistemlerini ve birbirlerinden ne şekilde ayrıldıklarını sizle paylaşmak istiyorum.
Mekanik Geri Hareket Engelleme (Ratchet Sistem)
En eski ve en basit yöntem mekanik geri hareket engelleme sistemlerine ait. Bu tür turnikenlerde, içeride dişli bir mekanizma (ratchet) bulunur. Turnikenin kanatları yalnızca tek yön çalışır; ileri doğru dönüşte hiçbir direnç hissetmezsiniz ama geri doğru döndürmek istediğinizde, o dişli yapı buna izin vermez.
Bu sistem tamamen mekanik olduğu için elektrik enerjisine ihtiyaç duymaz. Eski binalarda, sadece fiziksel engelleme istediğiniz durumlarda kullanmak oldukça praktiktir. Fakat tek sorunu vardır: biraz güçlü biri ısrar ederse, mekanizmaya zarar verebilir. Ayrıca, sadece kart okutmadı diye turnikenin kilitli kalması gibi senaryolarda bu sistem seçeneğiniz olmaz.
Elektromanyetik Kilit Sistemi
Daha modern turnikeler elektromanyetik kilit kullanır. Bu sistemde, turnikenin kanatları serbest döner ama gücü kesildiğinde elektromanyetik bir kilit devreye girer ve kanatları sabitler. Sadece geçişe yetkili kişi kartını okuttuğunda, kontrol paneli elektromanyetik kilidi bir anlık açar ve bu süre içinde kişi geçişi sağlar.
Bu yöntemin en büyük avantajı, sisteme entegrasyondur. Acil durumlarda, yangın alarmı tetiklendiğinde otomatik olarak kilidi açabilirsiniz. Elektrik kesintisinde ise yedek pil ile kilit açık durumda kalır; insanlar kilitli kalıp kalmamazlar. Kart okuyucu sistemleri ile sorunsuz çalışır ve kimlerin ne zaman geçtiğini tam olarak kaydeder.
Motorlu Kilit Sistemi
Daha pahalı ama çok güvenli olan seçenek motorlu kilit sistemleridir. Burada, turnikenin kanatları elektrik motoruyla kontrol edilir. Motor, kanatları kilitli pozisyonda tutar ve sadece yetkili geçiş sırasında açılır.
Motorlu sistemin en büyük üstünlüğü, kilitlenme kuvvetidir. Güçlü veya yüksek trafikli alanlarda daha güvenilirdir. Ayrıca motor, kapının ne kadar süre açık kaldığını kontrol edebilir; eğer kişi belirtilen süre içinde geçmezse, otomatik olarak kapanır ve başkasının girmesini engeller.
Elektronik Sayaç Tabanli Engelleme
Bazı turnikeler geri hareket engellemeyi farklı bir mantıkla çözer. Sistem, her başarılı geçişi sayar ve bu sayıyı kanatların pozisyonuyla eşleştirir. Eğer kanatlar, beklenen konumdan sapmaya başlarsa (yani biri geri döndürmeye çalışırsa), sistem bunu algılar ve alarm verir veya kilidi yapıştırır.
Bu sistem hem mekanik hem elektronik elemanlara dayanır ve orta düzey güvenlik sağlar. Enerji tüketimi nispeten azdır ve bakım kolaylığı vardır.
Sık Yapılan Hatalar
Hata 1: Çoğu kişi, mekanik geri hareket engellemenin tüm durumlarda yeterli olacağını düşünür. Oysa acil çıkışlarda veya yangın senaryolarında, insanların çıkamaması büyük bir hukuki probleme yol açabilir.
Hata 2: Motorlu sistem seçerken, motor gücünün yeterli olup olmadığını kontrol etmemek sık karşılaştığım bir durumdur. Yüksek trafikli kapılarda zayıf bir motor seçmek, sistemin kötü performans göstermesine neden olur.
Hata 3: Elektromanyetik kilit sisteminde, yedek pil hesabını yapmayanlar vardır. Elektrik kesintisinde sistem çalışmadığında, insanlar içeride kalabilir.
Öz Değerlendirme
Hangi geri hareket engelleme sistemini seçeceğiniz, kullanım alanınıza bağlıdır. Küçük, düşük trafikli kapılar için mekanik sistem ekonomiktir. Orta düzey güvenlik ve entegrasyona ihtiyaç duyuyorsanız elektromanyetik kilit tercih edin. Yüksek güvenlik ve yüksek trafik söz konusuysa, motorlu sistem en iyi sonucu verecektir. Önemli olan, seçtiğiniz sistemi kurulum sırasında doğru konfigure etmek ve düzenli bakımını yapmaktır.