Turnikenin mekanik bakım yağlama çeşitleri ve farkları
Turnikenin Mekanik Bakım Yağlama Çeşitleri ve Farkları
Turnikelerin uzun ömürlü ve sorunsuz çalışması, doğru yağlamanın ne kadar önemli olduğunu ancak sistem kurulduktan birkaç ay sonra anlıyorsunuz. İlk gün pürüzsüz dönen turnikenin sonradan gıcırdamaya başlaması, hareketlerde sertleşmesi ya da kilitlenme sorunları yaşanması genellikle yağlama ihmalinden kaynaklanır. Ben geçiş kontrol sistemleri kurulumundan bakımına kadar pek çok durumla karşılaştım ve bu yazıda sizinle yaşadığım deneyimleri paylaşmak istiyorum.
Neden Turnikelerde Yağlama Gerekli?
Turnikenin temel işlevi insanları kontrollü şekilde geçirmektir. Bunu yaparken motorlu mekanizmasında, solenoid kilitlemesinde, dişli sisteminde ve rulmanlarında devamlı hareketler olur. Bu hareketler sırasında metal parçalar birbirine değer ve sürtünme oluşur. Yağlama olmadan bu sürtünme zamanla parçaları aşındırır, gereksiz sesin artmasına neden olur ve elektrik tüketimini artırır. Doğru yağlama ise bu sorunları minimize eder ve sistemin ömrünü uzatır.
Turnikenin Mekanik Bakım Yağlama Çeşitleri
1. Genel Amaçlı Makine Yağları
En yaygın seçimdir ve çoğu firma yeni turnikeleri bu tür yağlarla hazırlar. Orta kalınlıkta (ISO VG 32-46 aralığında) bu yağlar hava sıcaklığında sıvı halde kalır ve rötor mekanizmasının tüm hareketli kısımlarına kolayca ulaşır. Fiyatı ekonomiktir ve market zincirlerinden kolayca temin edebilirsiniz. Ancak toz ve kirden hızlı kirlenme riski vardır, özellikle açık alanlardaki turnikeler için sık bakım gerektirir.
2. Sentetik Makine Yağları
Mineral yağlarından çok daha dayanıklıdır ve geniş sıcaklık aralığında tutarlı viskoziteyi korur. Yazlık sıcaklara ve kışlık soğuklara karşı daha dirençlidir. Ayrıca oksidasyona karşı daha dayanıklı olduğu için daha uzun süre yağlanmış kalmaya devam eder. Dezavantajı ise maliyeti mineral yağlardan önemli ölçüde yüksek olmasıdır. İç alanlardaki kurumsal turnikeler için bu yağı tercih etmenin değer verdiği görürüm.
3. Yoğun Yağlayıcılar (Grease)
Sabun bazlı yoğun yağlayıcılar turnikelerin dişli kutularında ve rulmanlarında tercih edilir. Sıvı yağın aksine sabit halde kalırlar ve tokalaşma riski yoktur. Toza ve neme karşı daha dirençlidir. Geçiş kontrol sistemlerinin turnikelerinde, özellikle rotor ve motorlu mekanizmanın birleşim noktalarında bu tür yoğun yağlayıcıları kullanırım. Fakat yanlış kullanımda aşırı yoğunlaşma nedeniyle hareketi kısıtlayabilir.
4. Silikon Tabanlı Yağlar
Yüksek sıcaklık ortamlarında tercih edilir ve su iticidir. Rutubet fazla olan ortamlarda iyi performans gösterir. Ama turnikelerin standart çalışma şartlarında çok gerekli değildir ve diğer türlerden daha pahalıdır.
Yağlamama Zamanı ve Doğru Yağların Seçimi
Turnikenin mekanik bakım yağlaması sıklığı kullanım yoğunluğuna bağlı değişir. Yoğun kullanılan giriş noktalarında aylık kontrol ve her 3 ayda bir yağlama yaparım. Az kullanılan bölgelerde 6 aylık aralıklar yeterlidir. İç ortamda kurulu sistem ile dış ortamda kurulu sistem farklı bakım periyoduna ihtiyaç duyar. Dış ortamdaki turnikeler toz, nem ve iklim değişiminden daha fazla etkilenir.
Sık Yapılan Hatalar
Hata 1: Çok sık yağlama yaparak turnikeyi aşırı yağlamak. Fazla yağ toz ve kiri çeker, sistemin performansını düşürür ve elektrik tüketimini artırır.
Hata 2: Yanlış yağ türü kullanmak. Turnikenin mekanik bakım yağlaması için uygun olmayan, çok kalın ya da çok ince yağlar seçmek hareketi ya engeller ya da hiç etkinlik göstermez.
Hata 3: Yağlamayı tamamen ihmal etmek. Maalesef birçok firma ilk kurulumdan sonra bakım yapmaz ve turnikeleri hızlı aşındırır.
Hata 4: Temizlik yapmadan üzerine yağ eklemek. Eski, kirlenen yağ üzerine yeni yağ eklemenin faydası yoktur. Önce eski yağ temizlenmelidir.
Özet
Turnikenin mekanik bakım yağlaması, geçiş kontrol sistemi için gözardı edilen ama çok önemli bir adımdır. Orta kullanımlı ortamlarda genel amaçlı mineral yağlardan başlayabilir, kritik işletmelerde sentetik yağlara geçebilirsiniz. Hangi yağı seçerseniz seçin, düzenli bakım takvimi oluşturmak ve doğru miktarı kullanmak başarının anahtarıdır. Sistem kurulduktan sonra ilk 3 ay yağlaması kontrol edip ardından duruma göre periyodunu belirleyin. Bu basit bakım adımını ihmal etmeyin; uzun vadede hem paranızı hem de zamanınızı kurtarır.