Turnikenin bakım yağlama mekanik çeşitleri ve farkları

Turnikenin Bakım Yağlama Mekanik Çeşitleri ve Farkları

Turnikeler, geçiş kontrol sisteminin en görünür ve en sık kullanılan bileşenleridir. Bir turnike satın aldıktan sonra, birçok kişi kuruluma odaklanır ama bakımını ihmal eder. Ben de aynı hatayı yaptım ilk projelerimde. Sonra anladım ki, turnikenin bakım yağlama mekanik yapısını iyi anlamak, sistemin ömrünü ve güvenilirliğini doğrudan etkiliyor.

Bu rehberde, turnike mekanizmalarının bakım ve yağlama konusunda neler bilmeniz gerektiğini, mekanik çeşitlerini ve aralarındaki farkları aktaracağım.

1. Turnike Mekanik Sistemleri Nelerdir?

Turnikeler temel olarak üç farklı mekanik sisteme sahiptir: çark mekanizması (ratchet), solenoid mekanizması ve elektromanyetik kilit sistemi. Her birinin bakım ve yağlama ihtiyaçları tamamen farklıdır.

Çark mekanizması, mekanik olarak dönen bariyerin hareketi sınırlandıran bir dişli sistemidir. Bu tür turnikeler, kart okuyucu tetiklendiğinde elektromanyetik aktüatör vasıtasıyla çalışır. Yağlanması en kritik olanıdır çünkü sürekli birbiriyle temas eden metal dişlerdir.

Solenoid mekanizması ise doğrudan elektrik sinyaliyle hareket eden, bobinli bir sistem kullanır. Mekanik temas daha az olduğu için yağlama ihtiyacı çark sistemine göre azdır. Ancak solenoid çekirdeği hareketi sırasında ortaya çıkan sürtünme yine de dikkat gerektiren bir faktördür.

Elektromanyetik kilit sistemi, turnikenin bariyerini elektrik tarafından kilitler. Bu sistemde hareket çok sınırlıdır ve bakım yağlama gereksinimi diğer ikisine göre daha azdır.

2. Yağlama Türleri ve Uygulanması

Turnikenin mekanik parçalarına yanlış yağ uygulamak, sistemin hızlı bir şekilde bozulmasına yol açar. Kullandığım yağ türlerini sırasıyla anlatayım.

Hafif makine yağı, çark mekanizmasına en uygun seçenektir. ISO 32 veya ISO 46 standartında bir makine yağı kullanmanız önerilir. Bu yağlar, dişliler arasında ince bir tabaka oluşturarak sürtünmeyi azaltır. Sprey formda olanlar, ulaşılması zor köşelere kolayca uygulanabilir.

Gres (yağlanmış emülsiyon), solenoid mekanizmalarında kullanılması gereken bir başka seçenektir. Gres, daha kalın bir yapıya sahip olduğu için solenoid çekirdeğinin etrafında daha uzun süre kalır ve koruma sağlar. Ancak, aşırı miktarda gres uygulamak elektromanyetik kuvveti azaltabilir.

Temas temizleyicileri ve yağlar (contact cleaner-lubricant), elektrik kontaklarının yağlanması için kullanılır. Bu tür ürünler, oksidasyondan korurken aynı zamanda elektrik iletkenliğini bozmaz.

3. Bakım Aralıkları ve Prosedür

Turnikenin kullanım yoğunluğuna bağlı olarak bakım aralıkları değişir. Yüksek trafiğin olduğu bir kapıda, her üç ayda bir bakım yapmanız idealdir. Düşük trafikli alanlarda altı aylık periyotlar yeterli olabilir.

Bakım prosedürünü şöyle sıralayabilirim:

1. Turnikenin elektrik beslemesini kesin ve bariyerin serbest döndüğünü kontrol edin
2. Dış kasan temizleyin ve görünür kirletilmiş yağları bir bez ile silin
3. Bariyeri el ile yavaşça döndürerek çark mekanizmasını muayene edin
4. Dişliler arasına hafif makine yağından 2-3 damla uygulayın
5. Solenoid mekanizmasına gres uygulayın (çok az miktarda)
6. Elektrik kontaklarını temizleyici ile nazikçe temizleyin
7. Tekrar beşer tur manuel döndürerek yağın dağılmasını sağlayın
8. Elektriği açıp test işlemini yapın

4. Sık Yapılan Hatalar

Deneyimim çerçevesinde sıkça gördüğüm hataları belirtmek istiyorum.

Aşırı yağlama: Turnikede az yağ eksikliğinden daha az problem yaratır, ama çok yağ sistemi hızlandırır ve yapışkanlık problemi oluşturur. Daha fazla yağ uygulamak çözüm değildir.

Yanlış yağ türü seçimi: Oto yağı ya da dişli yağı gibi kalın yağlar, çark dişlerinde jamlanmaya yol açabilir. Turnikelere özel hafif yağlar kullanmalısınız.

Elektrik konnektörlerine yağ sürülmesi: Kontakları korumanın adı "temizlemek" değildir, "yağlamak" değildir. Elektrik kontaklarında sadece kontakt temizleyici kullanın.

Bakımı tamamen ihmal etmek: En büyük hata bu. Altı ay boş verilen bir turnike, birden bire hareketsiz kalmaya başlayabilir.

5. Mekanik Çeşitlere Göre Özel Dikkat Noktaları

Çark mekanizmalı turnikeler, gürültülü olduğundan bakım eksikliği hemen farkedilir. Eğer bariyerin dönüşü sertleşirse, yağlama kritiktir. Solenoid mekanizmalı turnikeler ise sessiz çalıştığı için bakım ihmali daha kolay gözden kaçabilir. Elektromanyetik kilit sistemli turnikeler ise hareketi olmadığından bakım ihtiyacı görünürde az gibi gelir ama kapı mekanizması hala ön bakım gerektirir.

Rotasyonel (devrinerek hareket eden) turnikeler, doğrusal hareket eden turnikelerden daha fazla mekanik strese maruz kalır. Rotasyonel sistemlerde bakım aralıkları daha kısadır.

Özet

Turnikenin bakım yağlama mekanik yapısını anlamak, sistemi uzun yıllar sorunsuz işletmenin anahtarıdır. Doğru yağ türünü, doğru miktarda, doğru periyotla uygulamak basit bir işlem ama büyük fark yaratır. Çark, solenoid ve elektromanyetik kilit sistemleri farklı bakım ihtiyaçlarına sahiptir. Aşırı yağlama ve yanlış yağ seçimi gibi hatalardan kaçınarak, turnike mekanizmanızı koruya bilirsiniz.

Kendi sisteminizi kurup yönetiyorsanız, basit bir bakım takvimi oluşturmanız çok değerlidir. Geçiş kontrol sisteminizin diğer parçalarında olduğu gibi turnikede de proaktif bakım, tepkisel onarımdan her zaman daha iyidir.