Geçiş Kontrol Sistemi için Yedek Pil Boyutu Nasıl Hesaplanır?
Yedek pil konusu, sahada en çok "eyvah" dediğim yer. Kurulumu bitiriyorum, her şey tıkır tıkır çalışıyor, sonra ilk uzun kesintide arayıp "kapı 20 dakikada öldü" diyorlar. Sebep neredeyse her zaman aynı: pil kapasitesi tahminle seçilmiş. Oysa yedek pil hesabı ilkokul matematiğinden ibaret; sadece hangi sayıları çarpacağınızı bilmek gerekiyor. Aşağıda kendi kullandığım sırayı anlatıyorum.
1. Önce "kaç saat" sorusuna cevap verin
Hesabın çıkış noktası kapasite değil, süre. Ben müşteriye şunu soruyorum: bu binada kesinti tipik olarak kaç dakika sürüyor, jeneratör var mı, kesintide kapının kilitli kalması mı yoksa açılması mı isteniyor? Apartman girişinde 2–4 saat fazlasıyla yeterken, sunucu odası kapısında 8 saat isteyen de oluyor. Süreyi yazmadan devam etmeyin, çünkü bütün sayılar bu süreyle çarpılacak.
2. Yük listesini cihaz cihaz çıkarın
Panelin, okuyucuların, kilidin ve varsa siren, kapı kontağı, çıkış butonu aydınlatmasının akımını tek tek yazın. Değerleri tahmin etmeyin; her cihazın etiketinde veya kataloğunda mA olarak yazar. Kaba bir fikir vermesi için sahada sık gördüğüm aralıklar:
| Cihaz | Tipik akım (12V) |
|---|---|
| Tek kapı kontrol paneli | 60–150 mA |
| Kart okuyucu (arkadan aydınlatmalı) | 50–120 mA |
| Parmak izi / yüz tanıma terminali | 150–500 mA (ekran aktifken daha yüksek) |
| Manyetik kilit (tutma anı, sürekli) | 300–550 mA |
| Elektrikli karşılık | Sadece açılma anında, 300–900 mA |
3. Sürekli yükü darbeli yükten ayırın
Burası hesabı en çok değiştiren adım. Manyetik kilit kesinti boyunca sürekli akım çeker, çünkü kapalı kalabilmek için enerjiye ihtiyacı var. Elektrikli karşılık veya motorlu kilit ise yalnızca geçiş anında çeker; günde 100 geçiş bile olsa bu, saatlik ortalamada yok sayılabilir bir yük. Yani kilit tercihiniz doğrudan pil boyutunuzu belirliyor. Kilit tiplerinin farklarını ve hangi kapıya hangisinin uyduğunu ayrıca ele aldım; oradaki seçim burada size Ah olarak geri dönüyor.
4. Ham amper-saati bulun
Toplam sürekli akımı amper cinsine çevirip süreyle çarpın. Örnek bir tek kapı:
- Panel 100 mA + okuyucu 100 mA + manyetik kilit 450 mA = 650 mA = 0,65 A
- Hedef süre 4 saat → 0,65 × 4 = 2,6 Ah
5. Düzeltme katsayılarını uygulayın (asıl iş burada)
2,6 Ah çıktı diye 3 Ah'lik pil almayın. Kurşun-asit pillerde:
- Deşarj derinliği: Pili dibine kadar boşaltırsanız ömrü çok kısalır ve zaten 10,5 V altında panel çalışmaz. Kullanılabilir kısmı %50 kabul ediyorum → 2 ile çarpın.
- Yaşlanma payı: Pil ikinci yılında etiket kapasitesini vermez. %25 pay bırakın → 1,25 ile çarpın.
- Soğuk: Pil dış hava alan bir panoda duruyorsa kışın kapasite düşer; bu durumda bir kademe büyüğüne çıkın.
Örneğimiz: 2,6 × 2 × 1,25 = 6,5 Ah → piyasadaki standart 12V 7Ah pil tam oturuyor. Aynı yükte 8 saat isterseniz 13 Ah çıkar ve 12–18